lipoboxsignaal

Lipoboxsignaal is een kort, conservatief aminozuurmotief dat voorkomt in de signaalpeptiden van bacteriële lipoproteïnen. Het bevindt zich aan het einde van de signaalpeptide vlak voor de cysteïne en markeert de plek waar lipoproteïne-voorbereiding begint. Bij lipoproteïnen wordt het signaal peptide gesplitst door signal peptidase II (LspA), zodat de lipoproteïne direct na de verwijdering van het signaalpeptide een N-terminale cysteïne behoudt. Die cysteïne wordt vervolgens lipide gemodificeerd en verankert het lipoproteïne in het binnenmembraan.

De lipoboxmotief is meestal geconserveerd en wordt vaak weergegeven als een kort patroon zoals L-[VI]-[ASTVI]-[GAS]-C, waarbij de cysteïne de eerste aminozuur van het rijpe lipoproteïne is en als lipide-anker dient. Variaties bestaan tussen organismen, maar de aanwezigheid van een cysteïne die direct na het lipoboxmotief volgt, is typerend voor lipoproteïne-precursors die door LspA worden verwerkt. Het lipoboxmotief zorgt ervoor dat de lipoproteïnen correct worden gespecificeerd voor lipidering en verdere verwerking.

Functie en belang: lipoproteïnen spelen uiteenlopende rollen, waaronder enzymatische activiteiten, transportfuncties en structurele steun, vaak verspreid over de membraan en periplasmatische ruimte. Het lipoboxsignaal is cruciaal voor juiste lokalisatie en maturatie. Misplaatsing of defecte verwerking kan leiden tot verlies van functie of veranderingen in virulentie en antibioticaresistentie. In bioinformatica wordt het lipoboxsignaal gebruikt om lipoproteïnen in genoomannotaties te identificeren, en sommige laatstgenoemde processen worden onderzocht als potentieel doelwit voor antimicrobiële strategieën.