kloksnelheid

Kloksnelheid is de snelheid waarmee een computerprocessor zijn kloksignaal genereert en daarmee aangeeft hoe vaak per seconde bewerkingen kunnen worden gestart. In computers wordt de kloksnelheid uitgedrukt in hertz (Hz); voor moderne processors vooral in gigahertz (GHz), wat miljarden cycli per seconde oplevert. De kloksnelheid geeft aan hoe snel een programma stappen kan uitvoeren, maar zegt niet alles over prestaties.

Elke klokcyclus laat meestal een stuk werk toe, maar de daadwerkelijke prestaties hangen af van meerdere factoren, zoals het aantal cores, de instructies per cyclus (IPC) en de architectuur. Daarom is kloksnelheid alleen een gedeeltelijke maatstaf voor snelheid; dezelfde kloksnelheid kan bij verschillende CPUs anders presteren.

Veel moderne CPUs beschikken over een basiskloksnelheid en een dynamisch verhoogde snelheid, zoals turbo- of boostclock. Zodra thermische en stroomconditions het toelaten, kunnen kern(en) tijdelijk hoger kloktijden bereiken totdat limieten of temperatuuroptima zijn bereikt. Dit maakt de kloksnelheid variabel en afhankelijk van het gebruiksscenario en de belasting.

Overklokken is het handmatig verhogen van de kloksnelheid boven de fabriekspecificaties. Het kan leiden tot hogere prestaties, maar ook tot instabiliteit, meer warmte en hoger stroomverbruik, en kan garantie beïnvloeden. Stabiliteit vereist adequate koeling en soms aanpassingen aan spanning en spanningsbeheer.

Andere factoren die de prestaties beïnvloeden zijn onder meer cachegrootte en -snelheid, geheugenbandbreedte, de efficiëntie van interconnects tussen cores en geheugen, en softwarematige efficiëntie. Kloksnelheid blijft een belangrijke, maar niet bepalende factor bij het beoordelen van algehele systeemprestaties.