kapillaarseina

Kapillaarseina is de dunne wand van haarvaten (capillairen) die het bloed scheidt van de omliggende interstitiële vloeistof. De wand bestaat hoofdzakelijk uit endotheelcellen die op een basaalmembraan rusten en in veel gevallen ondersteund worden door pericyten. De endotheelcellen vormen verbindingen zoals tight junctions en adherens junctions die als regulerende barrière dienen voor de uitwisseling van vloeistoffen en solute. Een glycocalyx-laag ligt aan de luminale zijde en speelt een rol bij filtratie en cellulaire interacties.

Er zijn drie hoofdtypen kapillairen: continue (ononderbroken endotheel met gesloten intercellulaire compartimenten), fenestrated (gefenestreerde endotheelcellen) en discontinu (sinusoïdaal, met grotere poriën en onderbroken basaalmembraan). Continue kapillairen komen veel voor in skeletspieren, longen en zenuwweefsel; fenestrated kapillairen komen onder meer voor in bewerkte organen waar snelle uitwisseling nodig is, zoals in de nieren (glomeruli), de dunne-darmmucosa en endocriene klieren; discontinu kapillairen vindt men in lever, milt en beenmerg, waar grote moleculen en cellen kunnen passeren.

Functie en transport in de kapillaarseina omvatten diffusie van gas- en stofwisseling, reabsorptie van water en opgeloste stoffen, en transcytose voor grotere moleculen. De structuur bepaalt de permeabiliteit: continue capillairen zijn minder permeabel dan fenestrated en veel minder dan discontinue capillairen. De kapillaarseina speelt daarmee een cruciale rol bij weefselvoeding, afvalafvoer en immuun- en ontstekingsresponsen. Bij ziekte kan de doorlaatbaarheid van de kapillairseina veranderen, wat bijdraagt aan oedeem en ontstekingsreacties.