gietvormen

Gietvormen zijn mallen die worden gebruikt bij gietprocessen om een holte te vormen waarin vloeibaar materiaal, meestal metaal, kan stollen tot het gewenste object. De vorm is doorgaans een negatieve weergave van het product en kan zowel eenmalig als meerdere keren gebruikt worden, afhankelijk van het type.

Gietvormen worden in twee hoofdgroepen onderverdeeld: expendabele (eenmalig gebruik) en permanente (herbruikbaar). Expendeerbare vormen omvatten zandgietvormen, gips- en keramische gietvormen, en investerings- of lost-wax gietvormen. Permanent vormen bestaan uit metalen mallen, vaak van staal of gietijzer, die bij hoge productievolumes herhaaldelijk worden gebruikt.

Zandgietvormen vormen de grootste categorie. Ze bestaan uit zand met een bindmiddel (groene zandvormen met bentoniet of gebonden zandvormen met hars). Ze zijn goedkoop en flexibel, geschikt voor een breed scala aan materialen, maar leveren doorgaans minder precisie en een ruwer oppervlak.

Shell- en keramische gietvormen bieden hogere precisie en betere oppervlakteafwerking. Bij shellgieten wordt een dunne keramische shell rond een patroon gesmolten wax of verloren patroon gevormd, waarna de shell wordt verhard en het patroon wordt verwijderd.

Investeringsgieten (lost-wax) gebruikt een waspatroon dat wordt ondergedompeld in keramisch materiaal; na uitharding wordt de was weggekoeld en het metaal in de keramische mal gegoten. Deze methode levert hoge nauwkeurigheid en detaillering, maar is duurder.

Lost-foam en plastergietvormen zijn andere expendabele opties, vaak toegepast bij complex gevormde of lage-volume gietwerk. Permanent gietvormen worden veel gebruikt voor hoge productievolumes en vereisen speciale apparatuur en onderhoud.

De keuze voor een gietvorm hangt af van het materiaal, gewenste nauwkeurigheid, oppervlakteafwerking, tolerantie en kostenniveau.