fabriekslijn

Een fabriekslijn, ook wel productie- of assemblagelijn genoemd, is een opeenvolging van werkstations en machines langs een productiestroom waarmee een product in meerdere stapjes wordt vervaardigd. Het doel is om een continue en efficiënte productie te realiseren met herhaalbare resultaten.

Tijdens het proces beweegt het product langs de lijn, meestal via transportmiddelen zoals lopende banden of geautomatiseerde robotarmen. Bij elk station voert een medewerker of een robot een bewerking uit en wordt het product gecontroleerd op kwaliteit. Arbeid en hulpmiddelen worden afgestemd op een vaste ritme, of takt, om een soepele stroom te garanderen.

Typen lijnen zijn onder meer lineaire assemblagelijnen, U-vormige lijnen en modulaire of flexibele lijnen. Een lineaire lijn volgt meestal een vast, repetitief pad, terwijl flexibele lijnen sneller kunnen wisselen tussen verschillende producten of varianten. Line balancing, waarbij de werktaken evenwichtig over de stations worden verdeeld, speelt een cruciale rol.

Voordelen zijn onder meer hoger rendement, consistente productkwaliteit, lagere kosten per eenheid en kortere doorlooptijden. Nadelen zijn onder meer beperkte flexibiliteit bij veranderende produktie, hoge initiële investeringen en kwetsbaarheid bij onderbrekingen of storingen. De investering in automatisering kan de afhankelijkheid van menselijk arbeid verminderen maar vereist onderhoud en expertise.

De moderne fabrieklijn staat in het teken van massaproductie met geavanceerde automatisering. Behandelingen van robots, sensoren en PLC’s worden gecombineerd met lean- en just-in-time-principes om efficiëntie te verhogen, terwijl continue verbetering en line balancing centraal blijven staan.