downreguleren
Downreguleren, of downregulatie, is het proces waarbij de hoeveelheid of activiteit van een molecuul in een cel afneemt. Dit kan betrekking hebben op receptoren, enzymen, transcriptie- of regulerende RNA-moleculen, of gehele signaalroutes. Downregulatie kan optreden als gevolg van langdurige blootstelling aan liganden, medicijnen of veranderingen in intracellulaire regulatie en kan variëren van enkele uren tot dagen.
Belangrijke mechanismen omvatten:
- Transcriptionele downregulatie: minder mRNA-productie door repressie of epigenetische veranderingen.
- Post-transcriptionele downregulatie: snellere afbraak van mRNA via micro-RNA of siRNA.
- Translatie-regulatie: minder efficiëntie van eiwitvertaling.
- Post-translatie-regulatie: eiwitdegradatie via ubiquitinering en het proteasoom of lysosomale afbraak.
- Receptordownregulatie: ligand-geïnduceerde internalisatie met degradatie of recycling.
- Negatieve feedback in signaalwegen: inactivatie van signaaltransductie door fosfatasen of andere factoren.
In de farmacologie en celbiologie is downregulatie een cruciaal begrip. Receptordownregulatie kan leiden tot farmacologische tolerantie
Methoden om downregulatie aan te tonen zijn onder meer RT-qPCR of RNA-sequencing voor mRNA-niveaus, Western blot