diacriticteken

Een diacriticteken is een teken dat aan een letter wordt toegevoegd om de uitspraak, klank of betekenis van die letter te veranderen. Diacrieten komen voor in veel talen en dienen uiteenlopende doelen, bijvoorbeeld het aangeven van klinkerkwaliteit, toon, klemtoon of juxteerheid met een andere woordvorm. In het Nederlands spreekt men soms van diacritische tekens of diacriticteken in leenwoorden zoals café of résumé, waar het teken boven de letter de klank of het leenwoord markeert.

Veel voorkomende typen diacriticteken zijn onder meer de acute (á, é) en grave (à, è) accenten, die vaak de toon of klank van een klinker aangeven; het circumflex (â, ê) kan historische klankveranderingen of wijziging in vocalische kwaliteit aanduiden; diaeresis of umlaut (ä, ö, ü) geeft aan dat twee klinkers afzonderlijk uitgesproken moeten worden of dat de klinker anders klinkt; de tilde (ñ, ã, õ) wijst vaak op nasaliteit of speciale klankkwaliteiten; de cedilla onder de c (ç) verlaagt de klemtoon of verandert de uitspraak naar een s-klank voor bepaalde talen; ook andere tekens zoals ring (å), caron/hacek (č, š, ž) en ogonek (ǫ) komen voor in verschillende talen en dienen specifieke fonetische of orthografische functies.

Technisch gezien kunnen diacriticteken worden ingebed als aparte combining tekens of als onderdeel van een voorgecombeneerde letter in Unicode. Zij zijn relevant voor typografie, zoekfunctionaliteit en tekstverwerking, omdat diacritische tekens betekenisonderscheidend kunnen zijn en vaak bij sorteren en vergelijken nauwkeurig afgevraagd moeten worden.