combinatiebehandeling

Combinatiebehandeling is een medische benadering waarbij twee of meer behandelmodi of geneesmiddelen gelijktijdig of sequentieel worden ingezet met als doel betere effectiviteit, het voorkomen of beperken van resistentie en het spreiden van mogelijke toxiciteit.

Veelvoorkomende toepassingsgebieden zijn kankerzorg (combinatiechemotherapie en radiochemotherapie), behandeling van infectieziekten met combinatieantivirale of combinatie-antibiotische therapieën, en chronische aandoeningen zoals hiv (antiretrovirale combinatiebehandeling) en tuberculose. In de oncologie ontstaan vaak regimens die meerdere cytostatica combineren met elkaar of met radiotherapie of biologisch gerichte middelen.

Voordelen van combinatiebehandeling zijn onder meer een verhoogde kans op genezing of respons, en de mogelijkheid om dosering en toxiciteit te spreiden en resistentie te verminderen. Nadelen zijn onder meer een grotere kans op bijwerkingen, interacties tussen geneesmiddelen, een complexere planning en hogere kosten, en een vereiste voor strakke monitoring en toezicht.

Essentieel bij het toepassen van combinatiebehandeling zijn individuele afwegingen, inzicht in farmacologische interacties, patiëntcompliance en het volgen van evidence-based keuzes volgens klinische richtlijnen. De uitvoering vereist vaak multidisciplinaire afstemming, duidelijke doseringsschema’s en regelmatige evaluatie van effectiviteit en veiligheid.

Historisch gezien heeft combinatiebehandeling de behandeling van veel ziekten getransformeerd, bijvoorbeeld bij hiv met combinatie antiretrovirale therapie en in kankerbehandeling met combinatiechemotherapie. Met ontwikkelingen in gepersonaliseerde geneeskunde groeit de nadruk op het afstemmen van combinatieonderdelen op biomerkers en op resistentierisico.