clipruimte

Clipruimte, oftewel clip space, is een stap in de computergraphics-pipeline waarin coördinaten worden getoetst aan het clip-volume en waar geometry wordt geknipt voordat perspectieve projectie en rasterisatie plaatsvinden. In clipruimte worden de posities vaak uitgedrukt in homogene coördinaten (x, y, z, w). Een primitief wordt alleen verder verwerkt als het volledig of gedeeltelijk binnen het clip-volume ligt.

Het clip-volume wordt gedefinieerd door de clip-planes x = ±w, y = ±w en z = ±w. Dit betekent dat de voorwaartse projectie de coördinaten eerst omzet naar clipruimte en vervolgens objecten die buiten deze grenzen vallen worden verwijderd of bijgesneden. Het clip-volume is daarmee de magische grens waarop clipping plaatsvindt voordat de perspectieve deling (delen door w) gebeurt.

In de gebruikelijke grafische pijplijn doorlopen vertices een volgorde van stappen: modelleringruimte (modelruimte), wereldruimte, kijkruimte of ogenruimte, clipruimte, gevolgd door clipping tegen de clip-planes. Na clipping volgt de perspective divide door w, waardoor de coördinaten in genormaliseerde apparaatscoördinaten (NDC) komen, meestal met −1 tot 1 als bereik. Daarna vindt de viewport-transform plaats om screen-coördinaten te produceren.

Clipping tegen clip-planes wordt uitgevoerd met algoritmen zoals Sutherland–Hodgman of 3D-varianten van Cohen–Sutherland. Bij clipping ontstaan vaak nieuwe vertices door interpolatie van de attributen langs de snijpunten met de clip-planes, zodat kleur, textuurcoördinaten en andere per-vertex-attributen correct behouden blijven.

Clipruimte is daarmee een cruciaal concept voor correcte en efficiënte rendering, omdat het bepaalt welke delen van geometry daadwerkelijk door de rest van de pijplijn gaan.