calorieën

Calorieën verwijzen in de voedingswetenschap naar kilocalorieën (kcal), de eenheid die wordt gebruikt om de hoeveelheid energie in voedsel aan te geven. Eén kilocalorie komt overeen met ongeveer 4,184 kilojoules en is de hoeveelheid energie die het lichaam kan gebruiken bij het metabolisme. In voedingstabellen en op etiketten wordt doorgaans gesproken over calorieën, wat feitelijk kilocalorieën zijn.

Bij benadering worden koolhydraten en eiwitten elk 4 kcal per gram berekend, vetten 9 kcal per gram en alcohol 7 kcal per gram. Deze zogenoemde Atwaterfactoren geven een snelle schatting van de energetische waarde van voedsel. In de praktijk weerspiegelt de op het etiket vermelde energie meestal de metaboliseerbare energie, dat deel van de calorieën dat het lichaam effectief kan benutten.

Calorieën spelen een centrale rol in het concept van energiebalans: de inname via voedsel en drank versus de totale energie die het lichaam verbrandt door basisfuncties en fysieke activiteit. De componenten van energieverbruik omvatten de basale stofwisseling (BMR), de thermische werking van voedsel en lichamelijke activiteit.

Voeding kan ook worden beoordeeld aan de hand van energiedichtheid, oftewel calorieën per gram. Voedingsmiddelen met een lage energiedichtheid leveren minder calorieën per portie en vaak meer voedingsstoffen en vezels, terwijl voedsel met een hoge energiedichtheid sneller kan leiden tot een hogere inname.

Toepassing: voedingetiketten en dieetadviezen verwijzen naar calorie-inname als onderdeel van gewichtsmanagement. Het concept is vereenvoudigd; niet alle calorieën hebben dezelfde impact op honger, verzadiging of stofwisseling, en voedingskwaliteit speelt een belangrijke rol.