bodemlast

Bodemlast is de druk die de bodem op een constructie uitoefent. In de geotechniek verwijst deze term naar de combinatie van de verticale kracht door het eigen gewicht van de bodem en eventuele extra belastingen die via de grond op de constructie worden overgedragen. De bepaling van bodemlast is essentieel voor het ontwerp van funderingen, wanden en keermuren.

Verticale bodemlast: De verticale druk op een fundering ontstaat door het gewicht van de bodem boven het funderingsniveau. In eenvoudige berekeningen wordt deze druk geschat als het natuurlijke of droge eenheidsgewicht van de bodem maal de opgenomen diepte (sigma_v ≈ γ h). Bij verzadigde bodems is γ_sat groter en kan de poreuze druk de effectieve spanning wijzigen.

Laterale bodemdruk: Langs wanden in contact met grond ontstaat een zijwaartse druk, afhankelijk van de aard van de grond, de vochttoestand en de toestand van de wand. Richtlijnen maken doorgaans gebruik van theorieën zoals Rankine of Coulomb om de zijdruk te schatten. De conservatieve berekening maakt gebruik van actieve of passieve drukcoëfficiënten (Ka of Kp) zodat p = Ka γ h (actief) of p = Kp γ h (passief).

Surcharge en variatie: Extra lasten zoals verkeer, gebouwen of andere druk op het maaiveld verhogen de bodemdruk op de onderliggende constructie. De bodemlast varieert met vochttoestand, waterdruk, grondsoort en densiteit. In verzadigde bodems verandert γ naar γ_sat en kunnen poreuze drukken de effectieve spanning beïnvloeden. Seismische belasting kan de bodemlast tijdelijk verhogen.

Betekenis: De beoordeling van bodemlast is cruciaal voor veilig en economisch funderingsontwerp en voor de stabiliteit van keermuren en ondergrondse constructies. Modellering en metingen dragen bij aan een betere inschatting van de lasten. Zie ook geotechniek, fundering en aarddruk.