bipolaarse

Bipolaire stoornis, ook bekend als bipolaire aandoening, is een psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt door herhaalde stemmingswisselingen tussen depressie en manie of hypomanie. De stoornis beïnvloedt gedachten, gevoelens en gedrag en kan leiden tot aanzienlijke beperkingen in werk, studie en sociale relaties.

Er bestaan verschillende hoofdtypes. Bipolaire I stoornis vereist ten minste één manische episode, vaak gevolgd door depressieve periodes. Bipolaire II stoornis bestaat uit afwisselende hypomane en depressieve episodes, waarbij geen volledige manie optreedt. Cyclothyme stoornis verwijst naar langdurige milde stemmingsverschillen.

Diagnose gebeurt op basis van klinische criteria volgens DSM-5 of ICD-11, met uitsluiting van andere oorzaken zoals middelenmisbruik of somatische aandoeningen. Erfelijke factoren spelen een rol en het ziekteverloop kenmerkt zich door recidieven en lange periodes van stabilisatie of ziekteactiviteit.

Behandeling richt zich op stemmingstabilisatie en kan bestaan uit medicatie zoals lithium of anticonvulsiva, antipsychotica en soms antidepressiva met zorgvuldige monitoring. Psycho-educatie, cognitieve gedragstherapie en ondersteuning bij slaap en dagelijkse routines zijn belangrijke aanvullende elementen. Vroege behandeling vermindert het risico op ernstige episodes en suïcide, en vereist vaak langdurige zorg.

Prognose varieert per persoon, maar met voortdurende behandeling en zelfmanagement is stabilisatie mogelijk. Langdurige follow-up is vaak nodig en deelname aan psychosociale ondersteuning kan de kwaliteit van leven verbeteren.