bandbreedten

Bandbreedte, of bandbreedten, is een term die in telecommunicatie en signaalverwerking wordt gebruikt om te verwijzen naar de breedte van een frequentieband of naar het maximale frequentiebereik dat een systeem kan dragen. In de meetkunde van signalen is de signaalbandbreedte het verschil tussen de hoogste en laagste frequentie waarvoor het signaal nog significant aanwezig is; in digitale communicatie verwijst men vaak naar kanaalbandbreedte, de breedte van het passband dat een communicatiekanaal effectief kan dragen, uitgedrukt in Hertz. Deze bandbreedte bepaalt mede hoeveel informatie per tijdseenheid theoretisch mogelijk is.

Het begrip bandbreedte is gerelateerd aan, maar niet identiek aan, datasnelheid. De maximale bitrate van een verbinding hangt naast de bandbreedte ook af van de signaal‑ruisverhouding en de gebruikte modulatie en codering. Volgens de Shannon‑Hartley‑stelling is de capaciteit C = B log2(1+S/N), waarbij B de bandbreedte is en S/N de signaal‑ruisverhouding. Een grotere bandbreedte verhoogt, onder gelijke SNR, de potentiële capaciteit.

Bandbreedte kan verschillende vormen aannemen: signaalbandbreedte, kanaalbandbreedte en in radio en telecom de toegewezen frequentiebanden. Eenheden zijn Hz, kHz, MHz en GHz. In praktisch gebruik bepaalt de ontwerp van filters en modulatie welke passerende bandbreedte beschikbaar is. In mobiele netwerken, Wi‑Fi en vele broadcasting-toepassingen worden specifieke bandbanden toegewezen, terwijl de effectieve bitrate ook afhangt van interferentie en verstoorde kanalen.

Factoren die bandbreedte beïnvloeden: kanaalverliezen, ruis, multipath, interferentie, filter- en modulatiedesign, coderingsmethoden. Toepassingen: audiovisuele distributie, internettoegang, mobiele communicatie, kabel en glasvezel, satellietcommunicatie. Bandbreedte is daarom een fundamenteel concept in het ontwerp en de evaluatie van communicatiesystemen.