archivistiek

Archivistiek, ook wel archiefkunde, is de wetenschap en praktijk van het beheren, bewaren en toegankelijk maken van archieven — verzamelingen documenten en records van langdurige waarde. Het richt zich op zowel fysieke als digitale bronnen en op het waarborgen van authenticiteit, integriteit en beschikbaarheid door de tijd.

Het vakgebied bestrijkt de volledige levenscyclus van records: creatie, verwerving, waardering, beschrijving, opslag, behoud en toegang, met uiteindelijke vernietiging of overdracht. Een centrale basis is het fonds en de respect des fonds: documenten worden beheerd volgens herkomst en functie, zodat samenhang en context behouden blijven.

Beschrijving en metadata: normen zoals ISAD(G) voor beschrijving, ISAAR(CFP) voor verantwoordelijken en ISDF of EAD voor structurering, maken informatie doorzoekbaar via zoekhulpmiddelen en catalogi. Digitale bronnen vereisen digitale metadata en koppelingen met persistente identifiers.

Digitale bewaring: beveiligde opslag, formatiemigratie, emulatie en checksums zijn essentieel om authenticiteit en langetermijntoegankelijkheid te waarborgen. Digitale repositories en standaarden ondersteunen zoekbaarheid, reproducibility en lange termijn toegankelijkheid.

Professioneel veld en context: archivarissen werken in overheden, bedrijven en culturele instellingen; opleidingen in archiefwetenschap of archivistiek bestaan aan universiteiten; ethiek en wetgeving (waaronder AVG/GDPR, openbaarheid van bestuur en bewaartermijnen) sturen praktijk en beleid. Het vak draagt bij aan transparantie en cultureel erfgoed.