Zenuwplexus

Zenuwplexus is een netwerk van zenuwvezels dat ontstaat uit de ventrale takken van meerdere ruggenmergzenuwen. Door dit samenstromen kunnen vezels uit verschillende zenuwwortels samensmelten tot perifere zenuwen die motorische en sensorische signalen naar specifieke lichaamsregio’s vervoeren. Plexussen dienen als redundante en flexibele koppelingen waardoor innervatie vanuit meerdere wortels kan worden verdeeld over de juiste ledematen en romp.

Belangrijke voorbeelden zijn het cervicale plexus (C1–C4), waarvan de zenuwwortels onder meer de hals en nek bedekken en de phrenische zenuw leveren die de ademhaling reguleert; het brachiale plexus (C5–T1) met zenuwtakken die de schoudergordel en de bovenarm innerveren (bijvoorbeeld axillaris, musculocutaan, radialis, medianus en ulnaris); het lumbale plexus (L1–L4) met onder meer nervus femoralis en obturatorius; en het sacraal plexus (L4–S4) dat de meeste delen van het onderste lidmaat verzorgt, inclusief de nervus ischiadicus. Autonome plexussen zoals de celiac plexus (solar plexus) bevinden zich in de buik en regelen sympathische en parasympathische impulsen rondom de buikorganen.

Structuur en ontwikkeling: plexussen ontstaan tijdens embryonale ontwikkeling uit de ventrale ramus van meerdere ruggenmergzenuwen. De fibres kunnen van verschillende wortels komen en via diverse perifere zenuwen worden verdeeld, wat functies in verschillende regio’s mogelijk maakt.

Klinische relevantie: beschadiging of compressie van een plexus kan motorische en sensorische deficiënties veroorzaken in de bijbehorende regio’s. Plexusblokkades worden soms toegepast voor anesthesie bij operaties, en plexuspathologieën worden onderzocht met klinische en beeldvormende technieken.