Voortvarend

Voortvarend is een bijvoeglijk naamwoord en een bijwoord in het Nederlands, dat aangeeft dat iemand of een handelen voortvarend is: snel, doortastend en doelgericht. Een voortvarende aanpak kenmerkt zich door directe actie, duidelijke prioriteiten en voortgang zonder onnodige vertraging. In beleidsdocumenten en het dagelijks taalgebruik verschijnt voortvarend vaak als positieve kwalificatie voor efficiënt werken en snelle uitvoering.

Voortvarend is samengesteld uit de elementen voor en varend, afgeleid van varen, zich vooruit bewegen. Het voorvoegsel voor- wijst op vooruitgang. De term verschijnt in verschillende perioden en wordt vooral gebruikt in formele en officiële taal, zoals overheidscommunicatie en journalistiek. In hedendaags Nederlands wordt het nog steeds veelvuldig toegepast om tempo en besluitvaardigheid aan te geven.

Gebruik en nuance: voortvarend beschrijven acties die snel en doeltreffend worden uitgevoerd zonder onnodige vertraging. Veelvoorkomende combinaties zijn voortvarend te werk gaan, een voortvarende aanpak en een voortvarende afhandeling. Het begrip blijft positief wanneer kwaliteit niet wordt opgeofferd, maar in sommige contexten kan voortvarendheidsgerichte taal als oppervlakkig of overhaast worden opgevat afhankelijk van toon en inhoud. Verwante termen zijn doortastend, efficiënt, proactief en snel handelend. Het zelfstandig naamwoord voortvarendheid verwijst naar de eigenschap van voortvarend handelen.