Vlakheidskenmerken

Vlakheidskenmerken is een categorie geometrische tolerantie-eenheden die betrekking heeft op de vlakheid van een oppervlak. Een dergelijk kenmerk specificeert hoe vlak of een oppervlak afwijkt van een ideaal vlak dat als referentie dient in een technische tekening of productontwerp.

Een vlakheidskenmerk beperkt de afwijking van elk punt van het oppervlak ten opzichte van een theoretisch plat vlak. De bijbehorende tolerantiezone bestaat doorgaans uit een gebied tussen twee parallelle vlakken met een onderlinge afstand gelijk aan de gespecificeerde tolerantie. Het doel is ervoor te zorgen dat alle punten van het werkstuk binnen die zone vallen, ongeacht oriëntatie of positionering.

Vlakheidskenmerken maken deel uit van beoordelingssystemen zoals ISO 1101 en ASME Y14.5. Ze kunnen alleenstaand worden toegepast of in combinatie met datumreferenties (datums) om de vlakheid te plaatsen ten opzichte van andere scheidingspunten of oppervlakken op het onderdeel. In dat geval bepaalt de datumreferentie hoe de tolerantie zich verhoudt tot andere kenmerken van het product.

Meting van vlakheidskenmerken gebeurt met zowel contact- als niet-contactmethoden. Veelgebruikte technieken zijn coördinatenmeetmachines (CMM), optische profilometrie en interferometrie. De keuze hangt af van de grootte van het oppervlak, de gewenste nauwkeurigheid en de productieomgeving.

Praktisch gezien zijn vlakheidskenmerken cruciaal bij onderdelen waarvoor een strikte vlakke referentie nodig is, zoals afdichtingen, contactvlakken en montageflats. Naleving van de vlakheidspecificaties voorkomt lekken, verkantingen en functieverlies in assemblages. See also: parallelisme, vlakheid versus andere GD&T-toleranties.