Verplaatsingsschemas

Een verplaatsingsschema is een schema of plan waarin de beweging van entiteiten zoals personen, voertuigen of objecten in de tijd en ruimte wordt vastgelegd. Het doel is inzicht te krijgen in waar en wanneer verplaatsingen plaatsvinden, met welke middelen en via welke route. Verplaatsingsschema’s worden vaak gebruikt bij logistieke planning, transport en operationele coördinatie en kunnen zowel beschrijvend als voorspellend van aard zijn.

Representatie en componenten: Een verplaatsingsschema kan worden weergegeven als een tijd-ruimtelijk diagram (bijv. een tijdlijn gekoppeld aan locaties) of als tabellarische data die begin- en eindtijden, oorsprong, bestemming, route, afstand, snelheid en gebruikte middelen vermeldt. Ze kunnen discrete gebeurtenissen beschrijven (bijv. een levering van A naar B) of continue trajecten. De nauwkeurigheid hangt af van de beschikbare data en van de aannames die bij de modellering worden gemaakt.

Toepassingen: In de logistiek en transportplanning worden verplaatsingsschema’s gebruikt om voertuigen en ladingen te coördineren, ritplannen op te stellen en capaciteit te controleren. In de robotica en automatische systemen dienen ze als routeplanning of trajectplanning. In de zorg en industrie helpen ze bij patient- of productverplaatsingen; in onderwijs en onderzoek worden ze gebruikt om bewegingen te analyseren en te onderwijzen.

Methoden en aandachtspunten: Data voor verplaatsingsschema’s komen uit sensoren, handmatige registraties of simulaties. Analytische en visualisatie-methoden zoals tijd-ruimte diagrammen, Gantt-diagrammen en discrete-event simulaties worden toegepast. Nadelen zijn onder meer gevoeligheid voor wijzigingen in realiteit (vertragingen, blokkades) en de noodzaak tot regelmatige actualisatie.

Zie ook: tijd-ruimte diagram, trajectplanning, logistieke planning, kinematica, routeplanning.