Verbrandingsprogressie

Verbrandingsprogressie is het fenomeen waarbij de diepte en omvang van een brandwond in de dagen na het letsel veranderen, vaak verslechterend. Het kan leiden tot dieper weefsel dan bij de eerste evaluatie werd vermoed en tot meer uitgebreide huidzorg of chirurgie.

De progressie ontstaat door voortdurende weefselschade: ontstekingsmediatoren, microvasculaire beschadiging, oedeem met verhoogde interstitiële druk, en soms reperfusie- of infectiegerelateerde schade. Factoren zoals het type letsel (vlambestraling, heet water), duur van blootstelling, leeftijd, vaatziekten of diabetes, en de grootte en lokalisatie van de wond beïnvloeden de kans op progressie. Circumferentiele brandwonden zijn extra risicovol vanwege compressie en afnemende doorbloeding.

Dieptebeoordeling van brandwonden is vaak niet definitief direct na het incident. Seriale evaluatie gedurende de eerste 24–72 uur is cruciaal, met aandacht voor demarcatie, kleur, elasticiteit en sensatie van de wond en eventueel aanvullend onderzoek zoals perfusie-metingen. Progressie kan plaatsvinden tot enkele dagen na het letsel.

Behandelingsimplicaties: een vertraagde of onvolledige diepte-inschatting kan leiden tot te late chirurgie; daarom wordt vaak gekozen voor vroegere consultatie bij een brandwondencentrum en tijdige excisie en grafting bij diepe wonden. Versterken van perfusie, voorkomen van infectie en optimale wondverzorging zijn essentieel. Circulaire brandwonden kunnen een fasciotomie of escharotomie vereisen als progressie dreigt de bloedtoevoer te belemmeren.

De mate van verbrandingsprogressie beïnvloedt genezing, littekenvorming en het uiteindelijke behandelingstraject. Het begrip benadrukt de noodzaak van serial follow-up en multidisciplinaire zorg in eerstehulp- en burnzorgsettings.