Sulfaatit

Sulfaten zijn zouten of esters van het zuurstofsulfaat-ion SO4^2−. Het ion is tetraëdrisch rondom zwavel en draagt in waterige oplossingen een dubbele negatieve lading. Sulfaten komen veel voor in de aardkorst als minerale zouten met metalen of ammonium, zoals calcium-sulfaat (gips, CaSO4·2H2O) en anhydriet (CaSO4). Bariumsulfaat (BaSO4) wordt in de medische beeldvorming gebruikt als contrastmiddel.

Oorsprong en productie: sulfaten ontstaan van nature in mineraalafzettingen en in de atmosfeer door verbranding van zwavelhoudende brandstoffen. Industriële sulfaten worden vaak geproduceerd door reactie van zwavelzuur met basen of metalen oxiden, of door oxidatie van sulfiden. In veel toepassingen worden specifieke sulfaatzouten bereid door dergelijke chemische reacties.

Toepassingen: in de bouw zijn gips en calcineringsproducten belangrijk voor gipsplaten en cement. Calcium- en magnesiumsulfaten dienen als bodemconditioners in de landbouw. Natriumsulfaat wordt gebruikt in glas en papier, en bariumsulfaat als radiologisch contrastmiddel. Sulfa­ten komen ook voor in drainage- en koelmiddelen en in verschillende industriële processtoffen.

Milieu en gezondheid: sulfaten dragen bij aan fijn stof in de lucht en aan zure regen, met effecten op luchtkwaliteit en ecosystemen. In drinkwater kunnen hoge sulfaatconcentraties laxerende effecten hebben bij mensen. Over het algemeen zijn sulfaten weinig toxisch, maar de gezondheidseffecten hangen af van de concentratie en de specifieke verbinding.