Stapgewijze

Stapgewijze is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord en bijwoord dat een methode of proces beschrijft dat in opeenvolgende, discrete stappen verloopt. De term geeft aan dat elke stap voortbouwt op de voorgaande en de voortgang stap voor stap wordt gecontroleerd. De wortels liggen in stap (een eenheid van beweging of actie) en -gewijs (in de vorm van; op de wijze van). Synoniemen zijn stap-voor-stap en stapsgewijs.

In verschillende disciplines wordt de term gebruikt om een gestructureerde aanpak aan te duiden. In wiskunde en logica kan stapgewijze redenering of bewijsvorming worden bedoeld; in onderwijs is het een manier om concepten of vaardigheden geleidelijk aan te leren; in softwareontwikkeling verwijst het naar stapgewijze ontwerp en implementatie; en in proces- of kwaliteitsbeheer naar stapsgewijze verbetering en evaluatie. Doordat de aanpak transparant en gecontroleerd is, ondersteunt stapgewijs werken duidelijkheid, foutopsporing en herhaalbaarheid.

Nadelen zijn onder meer dat een stap-voor-stap aanpak tijdrovend kan zijn en mogelijk leidt tot suboptimale of lokale oplossingen wanneer globale afwegingen over het geheel ontbreken of moeilijk zijn vast te pakken. Daarnaast kan het in sommige gevallen leiden tot rigide processen die minder flexibel reageren op onverwachte veranderingen. Doordat stapgewijs werken afhankelijk kan zijn van de volgorde van de stappen, is zorgvuldige planning en evaluatie essentieel.