Sierlijsten

Sierlijsten zijn decoratieve lijsten of profielen die op muren, plafonds, deuren, vensters en meubilair worden toegepast. Ze dienen als esthetische afwerking, markeren overgangen tussen vlakke elementen en kunnen onzichtbare naden verbergen. De term is afgeleid van sier (decoratie) en lijst (strip of rand).

Typen en toepassingen zijn onder meer plafond- en wandlijstwerk zoals cornissen langs het plafond, lijsten rondom deur- en vensteropeningen, en friezen langs wanden. Veelvoorkomende profielvormen zijn onder andere ovolo, cavetto, cyma (recta en reversa), bead and reel en friezen met acanthus-bladeren. In historische gebouwen vormen sierlijsten vaak een essentieel onderdeel van stijlkenmerken uit Barok, Classicisme, neoclassicisme en Jugendstil.

Materialen variëren van traditionele hout en gips tot moderne kunststoffen. Hout en gips worden vaak in houten of gipsen vorm vervaardigd en vervolgens ter plaatse gemonteerd. Moderne varianten omvatten polyurethaan, PVC en metalen, die als kant-en-klare elementen of gietstukken kunnen worden toegepast. Het ontwerp kan al dan niet gilding of gilded details bevatten.

Fabricage en installatie gebeuren vaak door timmerlieden, gipsbinders of fabrikanten van sierlijsten. De lijsten worden bevestigd met nagels, lijm of schroeven en afgewerkt met schilderwerk, patines of bladgoud afhankelijk van de gewenste afwerking. In restauratieverhalen worden oude profielen nauwkeurig geïdentificeerd en nagebootst om historische authenticiteit te bewaren.

Historisch gezien hebben sierlijsten een lange traditie in Europese architectuur en blijven ze zowel in erfgoedconservatie als in eigentijdse interieurs gebruikt worden om klassieke of eclectische sferen te creëren.