Richtingsventielen

Richtingsventielen, ook wel richtinggevende ventielen genoemd, zijn klep- of spoelventielen die in hydraulische en pneumatische systemen de stromingsrichting van het werktuigmedium bepalen. Door de stand van het ventiel wordt bepaald welke poorten met elkaar verbonden zijn en welke uitgangen afgesloten worden, zodat actuatoren zoals cilinders of motoren aangestuurd kunnen worden.

Veelvoorkomende typen zijn 2/2-, 3/2-, 4/2- en 5/2-ventielen, met twee of meer posities. Ventielen kunnen monostabiel of bistabiel zijn (blijvende stand na activering). De activering gebeurt op verschillende manieren, bijvoorbeeld via een handhendel, een solenoïde, een pneumatische of hydraulische piloot, of een motorische bediening. Centra vereisten van deze ventielen variëren: open centrum, gesloten centrum en tandemcentrum komen voor en bepalen hoe de stroming in de middenstand wordt geleid en hoe de rest van het systeem wordt gevoed of afgebakend.

Richtingsventielen worden doorgaans uitgevoerd als spoel- of poppetventielen en volgen internationale normen voor symboliek, zoals ISO 1219. In fijnmechanische tekeningen worden ze weergegeven als rechthoeken met pijlen die de verbindingen tussen poorten aangeven. De aanduiding van het aantal poorten en posities geeft aan welke schakelingen mogelijk zijn en hoe het ventiel in de schakeling past.

Toepassingen omvatten machine- en installatiewerk, automatisering en robotica, waar exact gecontroleerde paden van perslucht of hydraulische olie nodig zijn. Bij selectie spelen factoren als aantal benodigde poorten, bedieningswijze, lekverliezen, druk- en volumestromen, en ruimte- en prijseisen een rol.