Rasterindelingen

Rasterindelingen zijn bestanden die rasterdata opslaan, een type gegevens waarbij het beeld is opgebouwd uit een regelmatige waaier cellen (pixels) die elk een waarde bevatten, zoals helderheid, hoogte of reflectie. Ze worden veel gebruikt in cartografie, remote sensing, weerkunde en GIS-analyses. Een raster-indeling koppelt de grid aan een coördinatenstelsel en bevat metadata over de afmetingen van cellen, extents en het aantal banden.

Belangrijke kenmerken zijn onder meer georeferering, zodat het raster in de echte wereld kan worden geplaatst, ondersteuning voor meerdere banden (bijvoorbeeld RGB of multispectraal), en opties voor compressie, tiling en pyramiding (overviews) om schaal en snelheid te verbeteren. Rasterformaten variëren van open en wijdverbreid tot propriëtair en licentiegebonden, wat invloed heeft op interoperabiliteit en kosten.

Veelgebruikte rasterindelingen zijn onder andere GeoTIFF, een TIFF-bestand met georeferentie en vaak meerdere banden; ASCII Raster (.asc), een eenvoudige tekstgebaseerde indeling met header-informatie zoals ncols, nrows, xllcorner, yllcorner, cellsize en NODATA. Daarnaast zijn er formaten zoals JPEG 2000 (.jp2), ERDAS IMG, MrSID en ECW, die vaak hogere compressie en snelle toegang bieden bij grote satellietbeelden of GIS-projecten. HDF5 en NetCDF worden veel gebruikt in wetenschappelijke toepassingen met multi-dimensionale data.

Bij de keuze voor een rasterindeling spelen openheid en interoperabiliteit een rol, evenals bestandsgrootte, snelheid van openen, en de aanwezigheid van juiste georeferentie- en metadata-ondersteuning. Tools zoals GDAL en GIS-software bieden doorgaans brede ondersteuning voor meerdere rasterformaten.