Procesmetriek

Procesmetriek, in de context van het beheer van bedrijfsprocessen, is een numerieke indicator die een specifiek aspect van de prestatie van een proces kwantificeert. Metrics worden gebruikt om te meten hoe efficiënt, effectief en betrouwbaar een proces opereert en dienen als basis voor monitoring, benchmarking en continue verbetering binnen organisaties. Een goede selectie van procesmetriek sluit nauw aan bij de doelstellingen van de organisatie en de aard van het proces.

Veelvoorkomende categorieën zijn onder meer doorlooptijd (tijd die nodig is om een eenheid door een proces te halen), lead time, throughput (output per tijdseenheid), capaciteitbenutting, uptime versus downtime, defectpercentage en yield, first-pass yield, wachttijd en toegevoegde waarde versus niet-toegevoegde waarde tijd. Daarnaast wordt naleving van regelgeving en normen vaak gemeten als procesmetriek.

Toepassingen: procesmetriek spelen een cruciale rol in Lean, Six Sigma en business-process management. Ze helpen knelpunten te identificeren, prestaties te vergelijken, doelstellingen te stellen en de resultaten van verbeteringsinspanningen te volgen. In softwareontwikkeling worden metriek zoals velocity, cyclische tijd en change failure rate gebruikt om levertijden en kwaliteit te meten.

Data en methoden: procesmetriek worden afgeleid uit operationele data uit systemen zoals ERP, MES en CRM, logs, sensoren en handmatige metingen. Vereist zijn duidelijke definities en waarheidsgetrouwe data. Methoden omvatten dashboards, statistische procescontrole (control charts), proces mining, value‑stream mapping, benchmarking en simulatie.

Beperkingen en governance: Metrics kunnen gedragsrisico's veroorzaken als ze verkeerd zijn gekozen of misbruikt worden. Mogelijke valkuilen zijn datakwaliteit, gaming van metrics en focus op kortetermijnresultaten ten koste van langetermijnwaarde. Een goed governancekader en afstemming met bedrijfsdoelstellingen zijn daarom essentieel.