Onsubstantieerbare

Onsubstantieerbare is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat gebruikt wordt om aan te geven dat een bewering, argument of uitspraak niet onderbouwd is met verifieerbaar bewijs. Het duidt op een gebrek aan substantiële onderbouwing en vaak op een afhankelijkheid van anekdotes, insinuaties of ongeverifieerde bronnen. In die zin kan het gezien worden als het ontbreken van adequate bewijsvoering en gaat het verder dan louter onzekerheid of onwetendheid.

Etymologie en gebruik. De term is gevormd door het voorvoegsel on- (niet) en substantieerbaar (in staat om te worden gesubstantieerd). Het verschijnt vooral in formele, analytische of kritisch-redactionele teksten, zoals academische artikelen, onderzoeksrapporten, juridische analyses en kwaliteitsjournalistiek. Doel is vaak een evaluatie te geven van de mate van bewijs die een claim ondersteunt of weerlegt.

Voorbeelden en toepassing. Een bewering als “Deze behandeling geneest de ziekte zonder klinisch bewijs” kan als onsubstantieerbaar worden bestempeld. Evenzo kan een stelling die berust op anekdotisch bewijs of ongeverifieerde bronnen als onsubstantieerbaar worden gekenmerkt. In debatten waarschuwt men vaak voor het label om het gebrek aan verantwoorde onderbouwing aan te geven.

Relaties en nuance. Onsubstantieerbaar verschilt van onbewezen: een claim kan onzeker blijven zolang er geen bewijs is, maar onsubstantieerbaar benadrukt expliciet het gebrek aan onderbouwing. Het begrip is onderhevig aan normen voor wat telt als bewijs en kan subjectief zijn afhankelijk van context, vereiste bronnen en wetenschappelijke standaarden.

Zie ook ondernemen onderbouwing, bewijs, onbewezen.