Onprofessioneel

Onprofessioneel is een Nederlands woord dat gedrag of handelen beschrijft dat niet voldoet aan de geaccepteerde professionele normen in een bepaalde context. Het is een negatief evaluatief label en kan zowel in formele als informele omgevingen opduiken. De term bestaat uit het voorvoegsel on- en het bijvoeglijk naamwoord professioneel, en wordt vaak toegepast om tekortkomingen in vaardigheden, houding of communicatie aan te duiden.

Toepassingsgebieden zijn onder meer de werkplek, onderwijs, media en openbare optredens. Voorbeelden van onprofessioneel gedrag zijn onduidelijke of onbetrouwbare communicatie, gebrek aan stiptheid, schending van vertrouwelijkheid, het negeren van afspraken, of het tonen van ongepaste of abrupte houding. De term laat ruimte voor interpretatie en is afhankelijk van vak-, organisatie- en cultuur-specifieke normen.

Impact en debat: het label onprofessioneel kan de geloofwaardigheid en de professionele relaties ondermijnen, en gevolgen hebben voor benoeming, evaluatie of beloning. Omdat normen verschillen per sector en cultuur, is de beoordeling subjectief en kan de term misbruikt worden als sociale druk of moraliseren.

Vormen van preventie en omgang: duidelijke gedragsnormen, trainingsprogramma’s, codex- en communicatie-richtlijnen, en feedbacksystemen helpen om professioneel gedrag te bevorderen. Bij twijfel kan men terugvallen op objectieve criteria zoals tijdigheid, nauwkeurigheid, vertrouwelijkheid en naleving van procedures.

Zie ook: professionaliteit, professionele normen, etiquette, gedragscode.