Onderinflatie

Onderinflatie is een economische situatie waarin de inflatie lager uitvalt dan de doelstelling van het monetair beleid. In veel landen, en vooral in de eurozone, streven centrale banken naar een inflatie rondom twee procent per jaar. Onderinflatie betekent dan wel dat prijsstijgingen positief maar onder de gewenste band blijven. Het is dus niet hetzelfde als deflatie, waarbij de prijzen daadwerkelijk dalen.

Oorzaken van onderinflatie zijn divers. Zwakke economische groei of een matige vraag kan druk uitoefenen op prijsstijgingen. Daalende of lage grondstoffenprijzen, technologische vooruitgang en productiviteitsverbeteringen kunnen inflatie onderdrukken. Ook zijn inflatiedoelstellingen en verwachtingen van consumenten en bedrijven van invloed; als mensen verwachten dat prijzen niet snel stijgen, kan dit zelf de inflatie onderdrukken. Aanhoudende onderinflatie kan optreden na crises of in periodes van forse bezuinigingen en beperkte kredietverlening.

Gevolgen en risico’s van aanhoudende onderinflatie omvatten onder meer een lagere prijsontwikkeling dan gepland, wat de rentetarieven in reële termen hoger kan maken en schuldenlast kan vergroten. Langdurige onderinflatie kan de geloofwaardigheid van een centrale bank onder druk zetten en de economische planning bemoeilijken, vooral voor lonen en langlopende contracten. Er bestaat ook een risico op deflatie als onderinflatie langere tijd aanhoudt, wat de economische activiteit remt.

Beleid en reactie richten zich vaak op het verhogen van inflatieverwachtingen en stimuleren van de vraag. Centrale banken kunnen rente verlagen, QE of andere maatstaven inzetten, en vooruitkleken over toekomstige inflatie verduidelijken. In sommige gevallen wordt ook budgettair beleid ingezet of structurele hervormingen om de economische groei te ondersteunen.