Naamwisseling

Naamwisseling is het juridische proces waarbij iemand een andere naam krijgt dan die bij de geboorte is vastgesteld. Dit kan een volledige naamswijzing zijn of een wijziging van één of meer onderdelen van de naam (bijvoorbeeld voornaam en/of achternaam). Redenen om een naam te veranderen variëren en kunnen huwelijk of geregistreerd partnerschap, echtscheiding, adoptie, gendererkenning of een persoonlijke of culturele motivatie zijn. De exacte regels en mogelijkheden verschillen per land en soms per gemeente.

Procedure: In de meeste rechtsgebieden vereist naamwisseling een formeel verzoek aan een bevoegde instantie, zoals een rechtbank of de gemeentelijke burgerlijke stand. Het verzoek moet meestal gemotiveerd worden en er kan een controle plaatsvinden op misbruik of verwarring; soms is publicatie van de voorgenomen wijziging vereist zodat derden bezwaar kunnen maken. Voor minderjarige aanvragers geldt vaak expliciete toestemming van ouders of verzorgers. Bij sommige systemen volstaat een administratieve wijziging, bij anderen is een rechterlijke beschikking vereist.

Gevolgen en uitvoering: Bij toewijzing van de naam krijgt de betrokkene doorgaans een officiële beschikking. Daarna kunnen de betrokken instanties de wijziging in de registers aanbrengen en kunnen documenten zoals geboortebewijs, paspoort, identiteitskaart, rijbewijs, BSN en bankrekeningen worden aangepast. Het proces kan enkele weken tot maanden duren en er kunnen kosten aan verbonden zijn. Een naamwijziging verandert meestal niet iemands familieverbanden of erkenning, maar in de praktijk kan de naam wel langs verschillende kanalen wijzigen in officiële en dagelijkse aangelegenheden. In het dagelijks leven kan iemand soms onder een gekozen of aliasnaam blijven functioneren naast de officiële naam, afhankelijk van de situatie en regelgeving.