Lipoproteïnemetabolisme

Lipoproteïnemetabolisme beschrijft de reeks biochemische processen die betrokken zijn bij de synthese, secretie, transport en klaring van lipoproteïnen in het lichaam. Lipoproteïnen zijn complexe deeltjes die lipiden (vetten) en eiwitten combineren om ze door het bloedwater te kunnen transporteren. Dit metabolisme is essentieel voor de energievoorziening van weefsels, de opbouw van celmembranen en de synthese van hormonen.

Het proces begint met de synthese van lipoproteïnen in de lever en de darmen. De lever produceert lipoproteïnen met een hoge dichtheid (HDL) en very-low-density lipoproteïnen (VLDL). De darmen synthetiseren chylomicronen, die vetten uit de voeding transporteren. Deze lipoproteïnen worden vervolgens in de bloedbaan vrijgegeven en transporteren verschillende soorten lipiden, zoals cholesterol en triglyceriden, naar de weefsels.

Tijdens hun circulatie ondergaan lipoproteïnen enzymatische modificaties. Lipoproteïnelipase (LPL) breekt triglyceriden af in vrije vetzuren, die door de weefsels worden opgenomen voor energie of opslag. VLDL wordt omgezet in intermediate-density lipoproteïnen (IDL) en vervolgens in low-density lipoproteïnen (LDL), die rijk zijn aan cholesterol. LDL levert cholesterol aan perifere weefsels.

HDL speelt een centrale rol in het reverse cholesterol transport. Het neemt overtollig cholesterol op uit de weefsels en transporteert dit terug naar de lever voor uitscheiding of hergebruik. Verschillende enzymen en receptoren spelen een cruciale rol bij deze verschillende stappen, waaronder lecithine-cholesterol acyltransferase (LCAT) en cholesterol ester transfer protein (CETP). Verstoringen in het lipoproteïnemetabolisme kunnen leiden tot dyslipidemie, wat een risicofactor is voor cardiovasculaire aandoeningen.