Kolonievorming

Kolonievorming is het proces waarbij één cel of een kleine groep cellen zich begint te delen en uitgroeit tot een zichtbare kolonie op een vast medium, zoals een agarplaat. In microbiologie wordt kolonievorming vaak gebruikt om viabiliteit en het aantal repliceerbare cellen te schatten. Een kolonie die ontstaat uit één cel wordt beschouwd als voortgekomen uit die cel; de hoeveelheid viabele cellen wordt uitgedrukt als kolonie-vormende eenheden (CFU).

Methode en interpretatie: Om CFU te bepalen, worden serial diluties gemaakt en een klein volume op een voedselmedium uitgespreid (spread plating) of in een filmvorm gebracht (pour plating). Na incubatie bij een geschikte temperatuur groeit elke cel uit tot een kolonie. Koloniegroei varieert met medium, voedingsstoffen, agarconcentratie, temperatuur en incubatieduur. Koloniën onderscheiden zich in grootte, vorm, kleur en textuur.

Toepassingen: Kolonievorming wordt toegepast bij monitoring van viabiliteit en contaminatie in microbiologie, kwaliteitscontrole in voedsel en water, evaluatie van antibiotica-effectiviteit en epidemiologisch onderzoek. In celculturen kunnen cellen koloniën vormen; clonogeniciteit is een maat voor het vermogen van cellen om lang te prolifereren. De kolonie-forming efficiency (CFE) wordt berekend als het aantal koloniën gedeeld door het aantal geïnoculeerde cellen.

Beperkingen: De veronderstelling dat elke kolonie uit één cel ontstaat, kan vertekend raken door celklumpen of samengroeien van cellen. Niet alle viabele cellen vormen kolonies, en plating-efficiëntie varieert door technische factoren en de aard van de celpopulatie.