Inflatiebeleid

Inflatiebeleid is het geheel van maatregelen waarmee een land inflatie probeert te beheersen en prijsstabiliteit te waarborgen. Het doel is meestal een stabiel algemeen prijsniveau, zodat gezinnen en bedrijven langetermijnplanning kunnen maken. In de praktijk spelen ook werkgelegenheid en economische groei een rol, omdat inflatie en economische activiteit elkaar beïnvloeden.

De belangrijkste instrumenten liggen in monetair beleid, uitgevoerd door de centrale bank, en in fiscale maatregelen. Monetair beleid omvat renteaanpassingen, openmarktoperaties, reserveverplichtingen en communicatie over toekomstige beleidsrichting (forward guidance). Het streven is om de inflatie binnen een doelkader te houden en daarmee de economische stabiliteit te bevorderen.

Fiscaal beleid kan inflatie beïnvloeden via de overheidsuitgaven en belastingen. Een expansief fiscaal beleid vergroot de vraag en kan inflatiedruk versterken; een restrictief beleid kan die druk afremmen. Daarnaast richten structurele maatregelen zich op de aanbodkant van de economie, bijvoorbeeld door productiviteitsverbeteringen, meer concurrentie en investeringen in infrastructuur, om kosten te verlagen en structurele inflatie te beperken.

Uitdagingen van inflatiebeleid zijn onder meer tijdvertragingen: beleidsreacties hebben vaak maanden tot jaren nodig om volledig door te werken. De geloofwaardigheid en onafhankelijkheid van de centrale bank zijn cruciaal voor effectiviteit; een duidelijke communicatiestrategie vergroot de geloofwaardigheid. Ook internationale factoren, wisselkoersen en financiële stabiliteit spelen een rol.

Veel landen hanteren inflatiedoelen (bijvoorbeeld een streefcijfer rond 2%) of een bredere doelstelling voor prijsstabiliteit. De samenhang tussen monetair en fiscaal beleid en de mate van politieke en economische omstandigheden bepalen de uiteindelijke uitkomsten van inflatiebeleid.