Grondwettelijke

Grondwettelijke is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord afgeleid van grondwet. Het betekent 'met betrekking tot de grondwet' of 'ingevolge de grondwet', en wordt gebruikt om aan te geven dat een rechtsregel, recht, bevoegdheid of verplichting uit de grondwet voortvloeit of erin verankerd is. De term wordt vaak toegepast op zinnen zoals grondwettelijke rechten (de fundamentele rechten die in de grondwet zijn vastgelegd), grondwettelijke bevoegdheden (de bevoegdheden die aan staatsorganen zijn toegekend) en grondwettelijke procedures (procedures die in de grondwet zijn beschreven, bijvoorbeeld voor wijziging van de grondwet of voor checks and balances).

In juridische teksten en politieke debatten maakt men onderscheid tussen grondwettelijk en wettelijk (statutair) recht. Grondwettelijke regels hebben doorgaans een hogere rangorde en geven richting aan hoe wetten worden gemaakt en toegepast. Grondwettelijke interpretatie is daarom vaak onderwerp van constitutionele toetsing of judicial review in landen met een constitutionele rechter, en van interpretatie door parlement en rechterlijke macht.

Taaltechnisch is grondwettelijke de meervoudige of vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord; de basisvorm is grondwettelijk. Het begrip speelt een centrale rol in de Nederlandse en Belgische grondwettelijke traditie en in elk land waar het constitutionele recht een fundament vormt van de rechtsorde.