Gestreken

Gestreken is het voltooid deelwoord van het Nederlandse werkwoord strijken. De meest voorkomende betekenis is ‘geïronen’ of ‘gladgemaakt door strijken’: kleding of textiel die met een strijkijzer zijn behandeld om kreukels te verwijderen. Voorbeelden uit het dagelijkse taalgebruik zijn: Het overhemd is gestreken, of De broek ziet er netjes gestreken uit.

Daarnaast kan gestreken verwijzen naar een oppervlak dat door drukken glad is gemaakt; in die context is het gebruikelijker dat het om textile of behandelde materialen gaat dan om andere voorwerpen. In alle gevallen geeft gestreken een resultaat aan: de boodschap is dat het strijkwerk is voltooid en het materiaal glad is gemaakt.

Etymologisch gezien is gestreken een standaard voltooid deelwoord gevormd met de prefix ge- op het werkwoord strijken. Het werkwoord strijken heeft wortels in de Germaanse talen en omvat zowel de betekenis ‘gladmaken door strijkijzer’ als ‘gladmaken door drukken of vegen’. Het voltooid deelwoord gestreken wordt in zowel schriftelijke als gesproken taal veelvuldig gebruikt, meestal als bijvoeglijk naamwoord of predicaat in zinnen over textiel en kleding.

Zie ook: strijken, strijkijzer.