Gebruikersbelasting

Gebruikersbelasting is een belasting of heffing die wordt geheven aan de gebruiker van een dienst, product of infrastructuur, in tegenstelling tot een belasting op eigendom of inkomen. De hoogte van de heffing kan afhankelijk zijn van het feitelijk gebruik, bijvoorbeeld de hoeveelheid verbruik, het bezochte oppervlak, of de frequentie van gebruik.

Veelvoorkomende vormen zijn gebruiks- of verbruiksbelastingen en kunnen per eenheid, per tijdsperiode of per gebeurtenis worden berekend. Voorbeelden zijn heffingen die verbonden zijn aan het gebruik van infrastructuur (tolheffing, brug- of wegengebruik), aan verbruik van faciliteiten of nutsvoorzieningen (energie, water) en aan specifieke diensten waarbij de gebruiker een toegang of gebruiksrecht afneemt. Daarnaast kunnen administratieve kosten of licenties als gebruiksgerelateerde heffingen worden beschouwd.

De rationale achter een gebruikersbelasting is vaak het koppelen van de kosten van een dienst of infrastructuur aan degenen die deze daadwerkelijk gebruiken, waardoor financiering en kostentoedeling mogelijk efficiënter worden. Een dergelijke benadering kan prikkels geven voor energiebesparing of gedragsverandering en kan bijdragen aan faire kostenverdeling tussen gebruikers en niet-gebruikers.

Kritiek richt zich op billijkheid en uitvoerbaarheid. Gebruikersbelastingen kunnen regressive effecten hebben, vooral als lagere inkomens relatief meer vaste gebruiksheuristic hebben of als tarieven niet effectief worden aangepast aan afname van verbruik. Daarnaast kan complexe berekening en handhaving de administratieve lasten verhogen en leiden tot economische distorties.

Zie ook: consumptiebelasting, verbruiksbelasting, gebruiksvergoeding.