Criteriagebaseerde

Criteriagebaseerde is een term die wordt gebruikt om een benadering aan te duiden waarbij beslissingen of beoordelingen worden gebaseerd op vooraf vastgestelde criteria. De criteria definiëren wat als doel of voldoende prestatie wordt beschouwd en dienen als leidraad voor evaluatie, selectie of toewijzing. Door criteria expliciet te maken, wordt de redenering beter controleerbaar en reproduceerbaar.

Belangrijke kenmerken zijn expliciete criteria, meetbare of beoordelingsbare indicatoren en een systematische, consistente toepassing. Een criteriagebaseerde aanpak stimuleert objectiviteit en maakt het beoordelingsproces transparant, zodat betrokkenen kunnen zien welke elementen de uiteindelijke beslissing hebben bepaald.

Toepassingsgebieden variëren van werving en selectie tot beoordeling van prestaties, kwaliteitszorg en beleidsvorming. In HR bijvoorbeeld worden kandidaten geselecteerd op basis van functiekenmerken en competentie-indicatoren; in onderwijs kan de beoordeling gebaseerd zijn op vastgestelde leerdoelen en beoordelingscriteria.

Voordelen omvatten grotere transparantie, eenduidigheid in criteria, rechtvaardigheid en de mogelijkheid om beslissingen auditbaar te maken. Het vergroot ook consistentie tussen verschillende beoordelaars en bevordert verantwoording op organisatieniveau.

Uitdagingen omvatten de mogelijkheid van rigiditeit en tunnelvisie, de noodzaak dat criteria valide en representatief zijn en dat meetinstrumenten betrouwbaar blijven. Ook kunnen te-nauwkeurig geformuleerde criteria context missen; daarom wordt vaak aanbevolen criteria te valideren en contextuele informatie mee te wegen.