Consumentenraden

Consumentenraden zijn adviesorganen die consumentenbelangen vertegenwoordigen in het beleid en de dienstverlening. Ze bestaan op verschillende niveaus in Nederland: nationaal, regionaal en sectorieel, en komen ook voor in andere gebieden waar het Nederlands wordt gesproken. Het doel is om het perspectief van consumenten mee te nemen bij de ontwikkeling en uitvoering van wetten, regels, toezicht en publieke of semipublieke diensten.

Taken en bevoegdheden van consumentenraden omvatten het geven van onafhankelijke adviezen, achtergronddossiers en aanbevelingen op concept-wetten en beleidsvoorstellen, het beoordelen van de maatschappelijke effecten van maatregelen op consumenten, en het signaleren van knelpunten in informatievoorziening en toegankelijkheid. De adviezen zijn doorgaans niet bindend, maar moeten wel serieus worden meegenomen door de verantwoordelijke autoriteit.

Samenstelling en benoeming: leden zijn vaak vertegenwoordigers van consumentenorganisaties, onafhankelijke experts en/of burgers. Benoeming gebeurt door de betrokken overheden of sectorregulators; termijnen en mandaten variëren per raad; onafhankelijkheid en transparantie staan meestal voorop.

Werkterrein en voorbeelden: sectoren zoals gezondheidszorg, energie en nutsvoorzieningen, telecom, huisvesting, openbaar vervoer en onderwijs kennen vaak gespecialiseerde consumentenraden. Ook voor specifieke beleidsthema's bestaan raden, zoals privacybescherming of consumentenbeschikking van producten.

Relatie met andere partijen: consumentenraden vormen geen lobbyorganisaties; hun doel is een zorgvuldige afweging van belangen ten voordele van consumenten als collectief. Ze kunnen samenwerken met consumentenorganisaties zoals Consumentenbond en met toezichthouders en beleidsinstanties.

Zie ook: Consumentenbond; consumentenbescherming; governance.