Conservatieplanning

Conservatieplanning is een systematisch proces voor het identificeren van prioritaire gebieden en strategieën om biodiversiteit en ecosystemen te behouden binnen een bepaald gebied. Het streeft naar een afweging tussen ecologische doelstellingen, maatschappelijke waarden en economische realiteit, en houdt rekening met toekomstige veranderingen zoals klimaatadaptatie en veranderend landgebruik.

Het doel is om locaties te bepalen die voldoende representatie bieden van soorten en habitats, ecosysteemprocessen en landschapconnectiviteit, zodat genetische diversiteit en veerkracht behouden blijven. Ook spelen culturele waarden en het recht op zelfbeschikking van inheemse en lokale gemeenschappen een rol.

Het proces omvat doorgaans: scoping en doelstelling; verzamelen en analyseren van ecologische en socio-economische data; vaststellen conserveertargets en representativiteit; evaluatie van alternatieven en trade-offs; selectie van concrete maatregelen zoals gebiedsbescherming, herstel, en duurzaam beheer; implementatie en governance; en monitoring met aanpassingsleer.

Methoden en instrumenten omvatten systematische conservation planning, reserveontwerp, gap-analyse en decision-support tools zoals Marxan of Zonation. Data betreffen soortenverdeling, habitats, bedreigingen, herstelkansen en klimaatbestendigheid.

Belanghebbenden variëren van overheden en natuurorganisaties tot lokale gemeenschappen en landeigenaren; samenwerking en rechten van inheemse volkeren zijn vaak cruciaal. Uitdagingen zijn onder meer data-tekorten, onzekerheden, financiering, beleidscoherentie en spanning tussen natuurbehoud en economische activiteiten. Conservatieplanning wordt toegepast in nationale landschapsplanning, beschermde gebieden en watersheds.