Complicatie

Complicatie is een term die in het Nederlands meestal wordt gebruikt om een ongewenste bijkomstigheid te beschrijven die kan ontstaan bij een ziekte, een medische ingreep of een behandeling. Een complicatie kan de aandoening verergeren, de behandeling bemoeilijken of de prognose beïnvloeden. In de medische literatuur onderscheidt men vaak directe complicaties die direct gerelateerd zijn aan de onderliggende aandoening of de interventie, van indirecte complicaties die het gevolg zijn van factoren zoals immobilisatie, infectie, of medicatie.

Complicaties kunnen acute of chronische kenmerken hebben en variëren in ernst van mild tot levensbedreigend. Ze kunnen iatrogeen zijn (door medische handelingen veroorzaakt), nosocomiaal (opgelopen in een zorgsituatie) of voortkomen uit de natuurlijke ziekteprogressie.

Voorbeelden zijn onder meer een infectie op de plek van een operatie, bloedingen, trombose, longaandoeningen na anesthesie, of orgaanfalen. In de obstetrie zijn complicaties zoals pre-eclampsie of vroeggeboorte bekend. Bij chronische ziekten kunnen complicaties verergering van bestaande schade of nieuwe aandoeningen betekenen, zoals nefropathie bij diabetes of retinopathie bij langdurige hypertensie.

Preventie en vroegtijdige herkenning zijn kernpunten in de zorg. Risicobeoordeling voor complicaties, goede wondzorg en vroegtijdige behandeling spelen een rol. Het begrip complicatie wordt ook gebruikt buiten de geneeskunde, bijvoorbeeld bij projectplanning of processen, waar een complicatie een onverwachte belemmering betekent die het eindresultaat kan beïnvloeden.