Calcimimetika

Calcimimetika zijn geneesmiddelen die de gevoeligheid van de calcium-sensing receptor (CaSR) voor extracellulair calcium verhogen. Door activering van CaSR in de parathyroïde kliëre nemen de parathyroïde cellen minder parathyroïdhormoon (PTH) afgiften, wat leidt tot lagere PTH-spiegels en vaak daling van de serumcalcium- en fosfaatconcentraties. Daardoor kunnen symptomen van hyperparathyreoïdie worden beperkt.

De belangrijkste klinische toepassing is de behandeling van secundaire hyperparathyreoïdie bij chronische nierziekte, met name bij patiënten die dialyseren. Calcimimetica worden ook gebruikt bij hypercalciëmie geassocieerd met primaire hyperparathyreoïdie wanneer chirurgie niet mogelijk is of niet onmiddellijk kan worden uitgevoerd. Cinacalcet is ook beschikbaar voor hypercalcemie bij parathyroïdcarcinoom in sommige regio’s. Nieuwe calcimimetica, zoals etelcalcetide, worden intraveneus toegediend bij volwassenen op dialyse.

De meeste beschikbare calcimimetica werken via CaSR op de parathyroïden, maar verschillen in toedieningsvorm. Cinacalcet wordt oral ingenomen en dosering wordt getitreerd op basis van PTH en calcium. Etelcalcetide is een peptide dat intraveneus wordt toegediend bij elke dialyse-sessie. Behandeling vereist monitoring van PTH, calcium, fosfaat en de calcium-fosfaat productwaarde, omdat hypocalciëmie een belangrijke bijwerking kan zijn en doseerjustering nodig kan zijn.

Bijwerkingen omvatten vooral hypocalciëmie, misselijkheid, braken, diarree en hoofdpijn. Minder vaak voorkomt afwijkingen in fosfaat, spierzwakte of leverenzymen. Calcimimetica zijn doorgaans goed verdragen, maar hun gebruik vereist zorgvuldige opvolging en aanpassing bij veranderingen in nierfunctie of andere medicatie.