Billijker

Billijker is de vergrotende trap van het Nederlandse bijvoeglijk naamwoord billijk, dat betekent dat iets eerlijk en redelijk is in verhouding tot de omstandigheden. Iets is billijker wanneer het eerlijker of evenwichtiger is ten opzichte van een vergelijking. De term wordt vooral gebruikt bij beslissingen, procedures en verdelingen waarbij verschillende belangen tegen elkaar worden afgewogen.

Het woord billijk stamt uit het Middelnederlands en is verwant aan billijkheid, het zelfstandig naamwoord dat fairness of redelijkheid aanduidt. De vergrotende trap wordt gevormd met -er: billijker; de overtreffende trap met -st: billijkst.

Billijk heeft een specifieke nuance ten opzichte van synoniemen als eerlijk en rechtvaardig. Eerlijk verwijst naar waarheidsgetrouwheid of integriteit; rechtvaardig wijst op morele of juridische rechtvaardiging. Billijk gaat meer over redelijke afwegingen en haalbaarheid, en over het evenwicht tussen verschillende belangen, vaak in beleids- of economische contexten. In die zin is billijkheid gericht op wat in een gegeven situatie als redelijk wordt beschouwd.

In beleid en rechtspraktijk komt billijker vaak voor in zinnen als: een billijker loonbeleid, een billijkere verdeling van middelen of een toelichting die billijker is dan voorheen. De vorm billijker wordt gebruikt voor vergelijking, en billijkst voor de overtreffende trap.

Zie ook: billijkheid, eerlijkheid, rechtvaardigheid.