Behandeluitval

Behandeluitval is het stoppen met of het niet voltooien van een voorgeschreven behandeling voordat de beoogde duur of het doel is bereikt. Het begrip wordt in verschillende medische contexten gebruikt, zoals bij chronische ziekte, kanker, infectieziekten en psychiatrie, en verwijst naar discontinuering die vaker voorkomt dan tijdelijke non-adherentie of doseerwijzigingen.

Behandeluitval kan optreden bij diverse aandoeningen en therapieën. Het kan worden gemeten als het aandeel patiënten dat binnen een bepaalde periode de behandeling staakt of als tijd tot uitstappen. De prevalentie verschilt per aandoening, behandelingsduur en zorgsetting.

Oorzaken van behandeluitval zijn onder meer patiëntgerelateerde factoren (bijwerkingen, twijfels over effectiviteit, geheugenproblemen, gezondheidsvaardigheden, stigma, mentale gezondheid), therapiegerelateerde factoren (harde bijwerkingen, complex dosage-schema, oncomfortabele toedieningsvormen) en systeem- of sociaal-economische factoren (toegangsproblemen, kosten, taal- of culturele barrières, gebrek aan follow-up en ondersteuning).

Gevolgen van behandeluitval zijn vaak negatieve uitkomsten: verminderde effectiviteit van de therapie, snellere ziekteprogressie, hogere kans op complicaties of terugval, mogelijk ontstaan van bekende resistenties bij infectieziekten, en hogere zorgkosten door hervat behandeltrajecten en ziekenhuisopnames.

Preventie en aanpak richten zich op gezamenlijke besluitvorming, patiëntgerichte voorlichting en ondersteuning, vereenvoudiging van regimens, herinnerings- en ondersteunde technologieën, case management, en het aanpakken van barrières zoals kosten en toegang tot zorg. Regelmatige follow-up helpt tijdig signalen van uitval te herkennen.

Zie ook: behandelingstrouw, therapietrouw, behandelingstoeval.