Afzettingsflux

Afzettingsflux, in het Nederlands vaak aangeduid als depositiesflux of afzettingsflux, is de snelheid waarmee materiaal wordt afgezet op een oppervlak of in een sedimentair bekken. Het beschrijft de massa of het volume van sediment dat per oppervlakte-eenheid per tijdseenheid accumuleert, en wordt meestal uitgedrukt in eenheden zoals g m-2 yr-1, mm yr-1 of cm kyr-1. De term komt voor in geologie, sedimentologie, oceanografie, limnologie en atmosfeerwetenschappen en is een cruciale maat voor sedimentatieprocessen en opvang van koolstof.

Metingen en afleidingen van afzettingsflux kunnen variëren afhankelijk van de omgeving. Ze worden vaak vastgesteld uit boorkernen en stratigrafische lagen om opeenvolgende afzettingen te reconstrueren, of uit sedimentvangers en oppervlakte-monsters om directe aanvoer te kwantificeren. In mariene en lacustre omgevingen wordt de massa-accumulatiesnelheid vaak berekend uit droge dichtheid en de gemeten laagdikte, terwijl radiometrische datering (bijv. 210Pb, 137Cs, radiocarbon) helpt om tijdschalen aan de flux te koppelen. Bioturbatie en compactie kunnen de gemeten diktes beïnvloeden en moeten worden gecorrigeerd.

Factoren die de afzettingsflux bepalen zijn onder meer sedimentaanvoer vanuit het catchment, transportenergie door wateruele stroming of wind, de vestigingsruimte van het bekken en diagenetische processen. Flux kan sterk variëren in tijd en ruimte afhankelijk van seizoenale of klimatologische omstandigheden, en tussen verschillende milieu-typen zoals rivieren, duinen, koraalriffen en diepe oceaanbodems.

Toepassingen van afzettingsflux omvatten reconstructie van vroegere klimaten en milieuomstandigheden, beoordeling van sedimentbudgetten en bodembescherming, inschatting van koolstofopslag in sedimentair omgevingen en evaluatie van veranderingen in zee- en landdeposities.