ADLcapaciteit

ADLcapaciteit is het vermogen van een persoon om basale dagelijkse activiteiten zelfstandig uit te voeren. ADL staat voor activiteiten van dagelijkse leefwereld (basale zelfzorg). Voorbeelden omvatten wassen, aankleden, eten, toiletgang, mobiliteit en continentie. De ADLcapaciteit dient als belangrijke indicator voor functionele onafhankelijkheid en wordt veel gebruikt in de geriatrie, revalidatie en maatschappelijke zorg. Het concept onderscheidt zich van de meer complexe instrumentele ADL (IADL).

Beoordeling gebeurt met gestandaardiseerde instrumenten. Voor basale ADL zijn veel gebruikte meetinstrumenten de Katz-indicator en de Barthel-index, die een score geven waarmee onafhankelijkheid versus afhankelijkheid wordt aangegeven. Voor IADL bestaan instrumenten zoals Lawton IADL, gericht op taken als boodschappen doen, koken, medicijnbeheer en vervoer. Scores helpen bij zorgplanning, behandelplanning en evaluatie van voortgang.

Factoren die ADLcapaciteit beïnvloeden zijn onder meer fysieke functies (kracht, evenwicht, mobiliteit), cognitieve en zintuiglijke functies, pijn, medicatie en motivatie, evenals milieu en beschikbare ondersteuning. Functionele capaciteit kan in de loop der tijd veranderen, bijvoorbeeld na ziekenhuisopname of bij chronische aandoeningen, waardoor regelmatige herbeoordeling relevant is.

Toepassingen: bij ouderen en patiënten met chronische aandoeningen bepaalt ADLcapaciteit de benodigde zorg en de benodigde hulpmiddelen, huisvesting en revalidatiedoelen. Het ondersteunt beslissingen over ontslag uit ziekenhuis, thuiszorg en financieren van zorg. Beoordelingen dienen cultureel adaptief te zijn en vereisen getrainde assessoren om vergelijkbare scores te waarborgen.