widgeten

Widgeten zijn kleine softwarecomponenten die een specifieke functionaliteit leveren of een gebruiksvriendelijke bediening mogelijk maken binnen een groter systeem. In de context van grafische gebruikersinterfaces verwijst een widget naar een herbruikbaar element zoals een knop, een kalender of een klok, dat zowel uiterlijk als gedrag encapsuleert en in een venster, paneel of op een webpagina kan worden geplaatst.

Widgeten komen voor in verschillende omgevingen: desktop-, web- en mobiele omgevingen. Op computers kunnen ze deel uitmaken van een GUI-toolkit of van een vensterbeheerder; op het web zijn ze vaak embedded widgets of micro-apps die gegevens ophalen en tonen. Moderne mobiele besturingssystemen bieden startschermwidgets die informatie tonen zonder dat een volledige app geopend hoeft te worden. In verschillende platforms bestaan er ook termen als “gadgets” of “widgets” die vergelijkbare functies aanduiden.

Ontwikkeling van widgeten verloopt meestal via componentmatige benaderingen. In webontwikkeling zijn ze vaak opgebouwd met HTML, CSS en JavaScript of met frameworks zoals React en Vue, terwijl desktop- en mobiele omgevingen gebruikmaken van specifieke widgettoolkits en API’s. Contentmanagementsystemen zoals WordPress gebruiken widgets als blokken die in zijbalken of dashboards geplaatst kunnen worden.

Geschiedenis en betekenis: het begrip ontstond in vroege GUI-omgevingen en verwierf populariteit met dashboards en gadgets in de jaren 2000. Tegenwoordig verwijst “widget” zowel naar visuele UI-elementen als naar kleinere, herbruikbare softwarecomponenten die informatie tonen of interactiviteit mogelijk maken. Zie ook: component, plug-in, widget toolkit, frontend-ontwikkeling.