wegcapaciteit

Wegcapaciteit is de maximale hoeveelheid verkeer die een wegsegment op een bepaalde locatie kan passeren per tijdseenheid, onder vooraf vastgestelde condities. In de verkeerskunde wordt capaciteit doorgaans uitgedrukt als voertuigen per uur per rijstrook of per richting. Het begrip is van belang bij het ontwerp, de aanleg en het beheer van wegen en bij verkeersplanning en -beoordeling.

Capaciteit hangt sterk af van omstandigheden. Belangrijke factoren zijn: ontwerp van de weg (aantal rijstroken, lengte van invoeg- en uitrijstroken, bochten, knooppunten), verkeersmengsel (verdeling auto's, vrachtwagens, bussen), snelheid en rijgedrag, verkeersregelingen (verkeerslichten, snelheidslimieten), weersomstandigheden en incidenten of wegwerkzaamheden. Knelpunten zoals kruisingen of korte invoegstroken kunnen de operationele capaciteit aanzienlijk verlagen en leiden tot congestie.

Modellen en metingen: In macrocopische verkeerskunde worden concepten zoals het fundamentele diagram gebruikt die de relatie tussen dichtheid, snelheid en doorstroming beschrijven. Capaciteit wordt vaak gezien als de maximale doorstroming bij bepaalde condities of als de snelheid en doorstroming vlak voor de overgang naar congestie. In de praktijk varieert operationele capaciteit sterk en is vaak lager dan ontwerp-capaciteit, bijvoorbeeld door capaciteitsverlies zodra congestie optreedt.

Toepassingen en beleid: Capaciteit vormt een basis voor de dimensionering van wegen, verkeersmodellering en infrastructuurplanning, en voor het bepalen van maatregelen zoals extra rijstroken, knooppuntontwerp, verkeersmanagement en incidentrespons. Capaciteitsanalyses ondersteunen evaluatie van nieuw verkeerregelbeleid, tolheffing en dynamische route-informatie.