veiligheidstheorie

Veiligheidstheorie verwijst naar het geheel van concepten, modellen en principes die worden gebruikt om veiligheid te begrijzen, te analyseren en te verbeteren. Het bestudeert de oorzaken van ongevallen en incidenten, de factoren die bijdragen aan risico's en de strategieën die kunnen worden ingezet om deze risico's te beheersen. Verschillende theorieën binnen dit domein benadrukken verschillende aspecten van veiligheid.

Enkele belangrijke theorieën omvatten het menselijke falen model, dat zich richt op fouten en tekortkomingen van individuen. Daartegenover staat het systeemmodel, dat veiligheid ziet als een emergent kenmerk van complexe systemen, waarbij interacties tussen mensen, technologie en organisatie cruciaal zijn. Human Factors theorie onderzoekt hoe menselijke capaciteiten en beperkingen van invloed zijn op prestaties en veiligheid.

Een ander belangrijk concept is het 'domino-model' dat een lineaire opeenvolging van oorzaken en gevolgen schetst die tot een ongeval leiden. Meer moderne benaderingen, zoals de 'Reason's Swiss Cheese Model', kijken naar de latente fouten en organisatorische tekortkomingen die als gaten in verschillende verdedigingslagen kunnen fungeren, waardoor een incident kan plaatsvinden. Resilience Engineering richt zich op het vermogen van systemen om succesvol te opereren ondanks onvoorspelbare verstoringen.

De toepassing van veiligheidstheorieën is cruciaal in sectoren zoals de luchtvaart, gezondheidszorg, nucleaire energie en transport, waar de gevolgen van falen aanzienlijk kunnen zijn. Door inzicht te krijgen in de onderliggende mechanismen van veiligheid en onveiligheid, kunnen organisaties proactief maatregelen nemen om de veiligheidscultuur te versterken en het aantal ongevallen te reduceren. Het constante streven naar verbetering en aanpassing aan nieuwe inzichten kenmerkt het veld van veiligheidstheorie.