teeltrotaties

Teeltrotaties is het systematisch afwisselen van gewassen op hetzelfde perceel over meerdere jaren met als doel de bodemgezondheid en de opbrengst op lange termijn te verbeteren. Door gewaswisseling wordt de opbouw van ziekte- en plaagdruk verminderd, worden voedingsstoffen beter benut en wordt de bodemstructuur versterkt, waardoor erosie beperkt kan worden en de waterretentie verbetert.

Teeltrotaties berusten op principes als stikstofkringlopen en het inzetten van groenbemesters. Peulgewassen leveren stikstof aan de bodem via symbiose met rhizobium en verminderen zo kunstmestbehoefte. Groenbemesters verbeteren organische stof en bodembeluchting en onderbreken plaag- en onkruidcycli.

Veel voorkomende rotatiepatronen bestaan uit drie tot zes velden, waarin graan of aardappelen wordt afgewisseld met peulgewassen of groenbemesters en daarna met een andere teelt zoals suikerbieten of wortels. Traditionele systemen gebruikten vaak een drieveldrotatie (koren, peul of vruchtdragend gewas, braak); moderne rotaties zijn doorgaans uitgebreider en richten zich op een evenwichtige nutriëntenbalans en ziekteonderdrukking.

Voordelen van een doordachte teeltrotatie zijn betere bodemvruchtbaarheid, minder ziekte- en plaagdruk, efficiëntere benutting van nutriënten en minder afhankelijkheid van chemische bestrijdingsmiddelen. Op lange termijn kan rotatie leiden tot stabielere en hogere opbrengsten en betere bodembiologie, ook in biologische teelt.

Uitdagingen zijn onder meer de noodzaak van langdurige planning, investeringen en coördinatie, en het risico op lagere opbrengsten op korte termijn bij omschakeling. Succesvolle implementatie vereist bodemonderzoek, duidelijke doelstellingen, en een rotatieschema dat rekening houdt met klimaat, markt en mechanisatie, zodat iedere perceel jaarlijks een gewas krijgt.