studieboeken

Studieboeken zijn leerboeken die bedoeld zijn als basismateriaal voor onderwijs en zelfstudie. Ze bieden uitleg, voorbeelden, opdrachten en illustraties die aansluiten bij een curriculum of vakinhoud. Studieboeken zijn verkrijgbaar als drukwerk en als digitaal materiaal, en worden vaak aangevuld met aanvullende bronnen zoals oefentoetsen, oplossingen of online platforms.

Binnen het onderwijs onderscheiden we doorgaans schoolboeken voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs en universitaire studieboeken voor hoger onderwijs. Een studieboek bevat leerdoelen, een hoofdstukindeling, samenvattingen, praktijkgevallen en oefenopgaven, vaak met oplossingen en een begrippenlijst. Het doel is studenten structuur en houvast te bieden bij het leren.

Historisch gezien ontstonden studieboeken met de opkomst van de drukkunst en de verdere standaardisatie van curriculums. In Nederland en Vlaanderen sluiten studieboeken vaak aan bij kerndoelen en eindtermen; in het hoger onderwijs zijn studieboeken meestal gespecialiseerd en worden ze regelmatig geactualiseerd.

Toegankelijkheid en kosten zijn belangrijke thema's. Studieboeken vormen vaak een aanzienlijke uitgave; bibliotheken, tweedehands markten en verhuurservices helpen met besparen, en open educatieve bronnen bieden alternatieve, vrij toegankelijke materialen.

Digitalisering heeft studieboeken verrijkt met e-boeken, interactieve opdrachten en online aanvullende bronnen. Steeds vaker zijn studieboeken geïntegreerd met leeromgevingen en onderwijsplatforms. Kwaliteitszorg gebeurt via redactie, peer review en tijdige actualisatie van edities.