schetsfase

De schetsfase is een vroege ontwerpfase in de architectuur, stedenbouw en productontwerp waarin het concept van een project wordt ontwikkeld aan de hand van schetsen en ruwe studies. Ze volgt op de programmakeuze of het programma en ligt ruim vóór het definitieve ontwerp en de uitvoeringsfase. Het doel is om meerdere oplossingsrichtingen te verkennen, de haalbaarheid te toetsen en af te stemmen op wensen, locatie en randvoorwaarden.

Tijdens deze fase worden massing, indeling, oriëntatie en ruimtelijke relaties onderzocht. Door middel van schetsen, diagrammen en eenvoudige 3D-voorstellingen worden verschillende varianten vergeleken op basis van functionaliteit, esthetiek en haalbaarheid, vaak met een ruwe kostenraming. Typische activiteiten omvatten locatie- en programanalyse, het maken van indelingsschetsen, massastudies en concepten voor circulatie en buitenruimte, een eerste duurzaamheids- en toegankelijkheidsanalyse, en het opstellen van een ruwe kosteninschatting. In deze fase wordt vaak feedback van opdrachtgever en stakeholders verwerkt en worden ontwerpopties tegen elkaar afgewogen.

De schetsfase levert doorgaans schetsontwerpen (schetsontwerp), meerdere concepttekeningen en een eenvoudige onderbouwing van het ontwerp, evenals een ontwerpbrief met afwegingen en randvoorwaarden. Het doel is draagvlak te creëren en een duidelijke richting vast te leggen voordat men verder gaat met gedetailleerder ontwerp.

In de praktijk is de schetsfase iteratief van aard en kan de duur variëren van enkele weken tot maanden, afhankelijk van de complexiteit, regelgeving en besluitvormingsprocedures. In publieke processen wordt een schetsontwerp vaak gevraagd als tussenstap voor toetsing door opdrachtgevers, stedenbouwkundige instanties en vergunningverleners.